Donostian, bada pintxoak jatea, Igeldo Mendira igotzea edo Kontxako Hondartza ezagutzea bezain tradizionala den zerbait: artisau-izozki krematsu bat dastatzeko esperientzia bizitzea, zaporea ahoan ordu luzez uzten dizun horietakoa. Betiko izozki horietako bat.

Ez du axola uda edo negua den, hotza egiten duen, euria ari duen edo eguzki sargoria dagoen. Donostian beti ikusiko duzu izozki-denda bat zabalik, eta norbaitekin gurutzatuko zara Alde Zaharrean paseoan edo Kontxako pasealekuko begiratokietako batean ilunabarraz gozatzen, ontzitxoan edo kukurutxoan izozki bat dastatzen duen bitartean.

Izan ere, Donostian izozkia ez dago urtaro jakin bati edo eguraldi mota bati lotuta, uneei baizik.

Ezin zara hiritik joan Saguestik ilunabarra ikusi gabe, edo gaua heltzean Badian zehar edo Pasealeku Berrian izozki bat eskuan duzula paseatu gabe. Are gehiago, ezin duzu Donostia bisitatu bertako izozki-dendetako batean izozki bat jan gabe.

Pertsona zalantzatia bazara, hartu lasai. Lehenik eta behin, izozki-denda aukeratu beharko duzu, eta jakin ezazu Kursaalaren eta Boulevardaren arteko tartean bakarrik 15 izozki-denda baino gehiago daudela. Baina ez dira bakarrak. Loiolako Erriberak, Antigua, Amara, Egia edo Groseko kaleetan barrena bazabiltza, izozki-dendak ere aurkituko dituzu, zoriontasun une horretaz gozatzeko; gainera, susmagarriki adiktiboa da. Ez dut ezagutzen izozkia gustuko ez duen inor!

Behin bat aukeratu ondoren, kolorez betetako erakusmahai zabal bati egin beharko diozu «aurre». Litroak eta litroak izozki krematsu, dastatzeko prest. 30 zapore baino gehiago, gehienak koloratzailerik eta gehigarririk gabe, eta beste batzuk azukre gutxirekin, betiere kalitateari eutsiz.

Dozenaka zapore daude: exotikoenetatik, hala nola Mangoa edo Pistatxoa —turisten gustukoenak—, tradizionalenetara, Jogurta, Limoia edo Txokolatea kasu. Baita zapore berritzaileagoak ere, hala nola Kinder Bueno, Cookies edo Dulce de leche. Gainera, Errege-opil zaporeko izozkia bezalako proposamen berritzaileak ere aurkituko dituzu; gozo-zalea bazara, benetako plazera.

Garibai kaletik pasatzen zaren bakoitzean, norbait ikusiko duzu Kafe- edo Txokolate beltz-zaporeko izozki-bolak dituen kukurutxo batekin. Eta ziurrenik Casa Arnoldokoak izango dira; izan ere, 1935az geroztik ari dira hiria gozatzen. Haiek izan ziren lehenak. Urte hartan iritsi ziren Donostiara Italiatik, eta handik ekarri zuten izozkia egiteko artea. Gaur egun ere mantentzen den formula tradizional baten arabera egindako artisau-errezetak.

Txokolatea maite baduzu, ezinbestekoa da etxe hau bisitatzea, bertako izozkia benetako magia baita: hotza eta krematsua, eta ordu luzez ahoan irauten duen zapore bizikoa.

Izozki-denda honetan sartzea bera esperientzia bat da. Oso izen originalak dituzten zaporez betetako erakusmahaia du, eta zaporeak maiz aldatzen dituzte berriro probatzera edo tentazioan erortzera gonbidatzeko. Guztira 52 zapore daude; horietatik 48 zeliakoentzat egokiak dira eta 12 bereziki beganoentzat prestatuta daude. Oiartzun izozki berriak probatzeko prest daudenentzako paradisua da, mokadu bakarrean hainbat zapore eta usainen konbinazioaz gozatzeko lekua. Donosti edo Primavera bezalako zapore paregabeak tradizionalenekin nahasten dira erakusmahaian.

Artisautzarekiko benetako pasioa duen izozki-denda da hau. Bertan, gozogintzaren eta izozkigintzaren tradizioak uztartzen dira, eta horietatik beren lantegian egindako opil goxoetan oinarritutako izozkiak sortzen dira, hala nola Errege-opilarena. Artisautza, tradizioa eta produktu naturalak, Donostian egindako izozkien kalitatearen ospea sendotzeko.

Izozki bat presarik gabe gozatzea, urtu aurretik dastatzea, benetako izozkia dela jakinda: osasungarria, krematsua, testura eta zapore handikoa. Une paregabea, Badian paseatzen duzun bitartean, Alde Zaharrean barrena zabiltzala edo Saguesen ilunabarraz gozatzen duzunean. Ezin zara Donostiatik joan hiriko zaporerik gozoena dastatzeko tarte bat hartu gabe.

Nire birramonak kontatzen zuen lehen izozkiak farmazietan saltzen zirela, sendagai gisa. Eta ondo pentsatuz gero, badu logikarik, ez baitago gozoki batek arindu ezin duen gaitzik. Ez duzu ikusiko izozki bat eskuan duen inor begiak itxi eta irribarre egiten ez duenik. Eta burumakur zauden une horietan, adoregabe, zerbaitek kezkatzen zaituenean edo deskonektatu beharra duzunean… esan egia: ez al zaizu izozki on bat jateko gogoa sortzen? Izan ere, benetako zoriontasun-bolak dira!

Izozki bat nahi?